Građevinarstvo i komunalne djelatnosti

GRAĐEVINARSTVO

Građevinarstvo na prostoru Područne privredne komore Banja Luka zauzima značajno mjesto u privredi Republike Srpske.

U poslijeratnom periodu uspjelo se veoma brzo konsolidovati  i angažovati svoje potencijale i postići značajne rezultate naročito u obnovi i izgradnji porušenih objekata, stambenog fonda, izgradnji puteva i drugih objekata infrastrukture. Postalo je oblast proizvodnje koja ima veliki uticaj na ukupan razvoj privrede Republike Srpske. Osnovni cilj sektora građevinarstva je uključivanje građevinske operative u investicione radove u Republici Srpskoj i zemljama okruženja, odnosno dobijanje poslova na međunarodnom tržištu rada. Građevinska preduzeća "Krajina" a.d. Banja Luka,  "Integral - Inženjering" a.d. i “Niskogradnja” d.o.o. Laktaši, “Prijedor-putevi” a.d. Prijedor, GP “Una” a.d. K.Dubica, GP ”Vranica” d.o.o. i“Stefan Milutin” d.o.o. Banja Luka, “Arting-invest” d.o.o. Gradiška  jedna su od najvećih preduzeća na prostorima Područne privredne komore Banja Luka odnosno Republike Srpske. Bogato iskustvo, reference i tradicija ovih preduzeća u izvođenju građevinskih radova su i te kako poznate na gradilištima u zemljama  širom svijeta: Alžir, Irak, Rusija, Libija, SR Njemačka.

Građevinarstvo čine preduzeća koja se bave poslovima: visokogradnje, niskogradnje, hidrogradnje, izolaterskim, instalaterskim radovima u građevinarstvu, inženjeringom i projektovanjem.
Veliki zamajac u sektoru niskogradnje daje izgradnja infrastrukturnih objekata u Republici Srpskoj. U toku je prioritetna izgradnja autoputa Banja Luka – Gradiška čiji završetak se očekuje početkom 2010. godine.
Vrijednost izvršenih građevinskih radova na prostoru Područne privredne komore Banja Luka  u 2008. godini je 416.136.000 KM.      
                                                                                                                                          
U oblasti visokogradnje ostvarena je vrijednost od 168.264.000 KM,  od čega je 58.927.000 KM vrijednost izgradnje stambenih objekata . Značajnija preduzeća koja se bave visokogradnom  su: GP “Krajina”a.d., Banjaluka, "Integral - Inženjering" a.d. Laktaši, “Arting - invest” d.o.o. Gradiška, GP “Una”a.d. K.Dubica, GP”Vranica” a.d. i “Stefan Milutin” d.o.o.Banjaluka.

U 2008. godini izgrađeno je 422 stana sa ukupnom površinom od 22.322 m2 stambenog prostora.
U oblasti niskogradnje postignuti su veoma dobri rezultati i ostvarena vrijednost 247.872.000 KM

Od velikih preduzeća za obavljanje objekata u niskogradnji posebno se ističu: “Integral-inženjering” d.o.o. Laktaši, “Niskogradnja” d.o.o. Laktaši, Hidrokop” d.o.o. Banjaluka, “Prijedor-putevi” a.d. Prijedor.
U oblasti građevinarstva sam proces vlasničke transformacije je u potpunosti završen.  Preduzeća su organizovana i posluju kao AD.

Najvešće učešće u strukturi vlasništva pored državnog kapitala imaju privatizacioni fondovi , a manji dio građani.

Izvršenjem vlasničke transformacije i prelaskom na tržišni način poslovanja dolazi do naglog porasta  broja preduzeća u oblasti visokogradnje, projektovanja, niskogradnje,  izvođenju završnih i instalaterskih radova u građevinarstvu. Broj registrovanih preduzeća dostigao je cifru u 2008 godini preko 255  sa 4.248 zaposlenih .

Preduzeća iz oblasti građevinarstva i industrije građevinskog materijala   organizovana su na nivou Privredne komore Republike Srpske u Udruženje, dok u Područnoj privrednoj komori Banja Luka djeluje istoimeni  Odbor.

KOMUNALNE I USLUŽNE DJELATNOSTI

Komunalne i uslužne djelatnosti na prostoru Područne privredne komore Banja Luka podrazumjevaju  obavljanje i pružanje komunalnih usluga od interesa za fizička i pravna lica te finansiranje građenja i održavanja objekata i uređaja komunalne infrastrukture kao ukupnog sistema na području lokalnih zajednica.

Lokalne zajednice obezbjeđuju organizovano obavljanje ovih djelatnosti. One se tretiraju kao osnivači preduzeća sa statusom pravnih lica u vlasnšitvu države čiji je zadatak  u osiguranju životnih uslova stanovništva.
Komunalna preduzeća koja su osnovali gradovi odnosno lokalne zajednice, transformisana su i sada su organizovana kao JKP – akcionarska društva.  Na ovaj način stvoreni su uslovi za tržišno i ekonomsko samoodrživo poslovanje ovih akcionarskih društava  a krajnji rezultat ovih aktivnosti treba da bude poslovanje sa ostvarenom dobiti, odnosno da to budu profitabilna preduzeća koja će donositi dobit svojim akcionarima kako je to uglavnom u svim razvijenim društvima i državama.
Na prostoru Područne privredne komore Banja Luka zastupljene su sve komunalne djelatnosti i posluje  28  preduzeća u kojima je  zaposleno je 1.464 radnika .

Cijelokupna aktivnost komunalnnih djelatnosti, koja se smatra od posebnog društvenog interesa,  regulisana je Zakonom o komunalnoj djelatnosti. Ovim zakonom definisane su slijedeće komunalne djelatnosti:

• proizvodnja, prečišćavanje i isporuka vode korisnicima za piće,                                                 
• prečišćavanje i odvođenj otpadnih voda,                                                                             
• proizvodnja i isporuka toplote, isporuka gasa (snabdijevanje korisnika gasom),
• pogrebna djelatnost (održavanje grobalja),                                                                               
• održavanje i uređenje zelenih površina,                                                                              
• čišćenje javnih površina u naseljima,                                                                                           
• odvođenje i deponovanje otpada i dr.

Na prostoru Područne privredne komore Banja Luka registrovano je 8 preduzeća koja se bave održavanjem čistoće i 16 koji se bave prikupljanjem i prečišćavanjem voda 2 održavanjem zeleni  i  2 preduzeća koja se bave pogrebnom i pratećom djelatnosti.

U komunalnim djelatnostima privatizacija  preduzeća će se obavljati  po posebnom privatizacionom programu koji odobrava Vlada RS.
Prema konceptu usvojenom od strane Vlade RS definisano je da se pod strateškim komunalnim preduzećima podrazumijeva djelatnost vodosnabdijevanja i kanalizacije, daljinskog grijanja i distribucije gasa, za koje je utvrđeno da se 20% privatizuje putem vaučer ponude.

Ovakvih preduzeća u Republici Srpskoj registrovano je 62 i do sada nijedno nije privatizovano.
Privatizacija nestrateških komunalnih preduzeća obavljena je putem vaučer ponude i  prodaje 30% državnog kapitala. Proces privatizacije u komunalnoj djelatnosti je u zaostatku u odnosu na ostale dijelatnosti i trebalo bi ga ubrzati.

Preduzeća iz oblasti  komunalnih i uslužnih djelatnosti  organizovana su na nivou Privredne komore Republike Srpske u Udruženje, dok u Područnoj privrednoj komori Banja Luka djeluje istoimeni  Odbor.